Johan Krojf – fudbalski revolucionar

0
64

Najčvršći temelji fudbalskoj igri udarani su u drugoj polovini XX vijeka, kada su loptom baratali najveći fudbalski majstori ove igre.

Pitanje je kada će se opet pojaviti takvi fudbalski virtuozi, kao u tih 50 godina, kada je i najljepša igra svijeta imala posebnu draž, koje se rado sjećaju svi koji su imali priliku da gledaju tadašnje majstore “bubamare”.

Jedna od fudbalskih legendi koja je ostavila neizbrisiv trag i koja je i ljepotom i kvalitetom zadužio najvažniju sporednu stvar na svijetu bio je Hendrik Johan Krojf, jedan od najboljih majstora sa loptom svih vremena.

Životna priča istinskog fudbalskog umjetnika i buntovnika,  koji je obje osobine dokazivao na terenu, sa klupe i ponašanjem van terena, počela je 1947. godine.

Popularni Četrnajska, ikona holandskog i svjetskog fudbala, bio je i najbolji predstavnik liberalnog pokreta na fudbalskom terenu.

Svoju profesionalnu karijeru je započeo u Ajaksu 1964. godine, sa 16 godina i ubrzo je postao veoma uticajan faktor u klubu iz Amsterdama. Tu je proveo devet godina, odigrao 240 utakmica i postigao 190 golova. Predvodio je amsterdamski tim do tri uzastopne titule u tadašnjem Kupu šampiona, a beogradski ljubitelji fudbala su imali priliku da uživo vide legendu koja je sa svojim timom bio bolji od Juventusa na Zvezdinom stadionu u finalu Kupa šampiona 1973. godine.

Zlatna generacija Ajaksa činila je okosnicu holandske reprezentacije, koja će 1974. ispisati najsjaniju stranicu holandskog reprezentativnog fudbala na Svjetskom prvenstvu u Zapadnoj Njemačkoj. ”Lale” su u grupi savladale Urugvaj i Bugarsku, a protiv Švedske su igrali bez golova, da bi u narednoj grupi odučavali od fudbala Argentinu, Brazil i Istočnu Njemačku i tako se plasirali u finale gdje je ipak bolja bila Zapadna Njemačka.

Pogodite ko je bio najbolji igrač tog prvenstva? Naravno – Johan Krojf, igrač koji je nakon prvenstva bio u potpunosti spreman da se posveti svojoj novoj uspješnoj životnoj misiji koju će sprovesti u Španiji.

Četiri godine kasnije nije ga bilo na smotri najboljih fudbalera svijeta, ali nije prestao da govori protiv svega sa čime se nije slagao. Domaćin Svjetskog prvenstva 1978. je bila Argentina, u kojoj je vladala vojna diktatura, a Krojf je svoj izostanak objasnio riječima ” Kako da igram fudbal na kilometar od zgrade u kojoj muče ljude?”

U Španiji je vladala Frankova čvrsta pesnica, kojoj je Real bio sve, a najveći  ceh su plaćali Atletik Bilbao i Barselona, koji pored toga što nisu mogli da budu ravnopravni protivnici “Kraljevskog kluba” morali su da privremeno koriguju i svoj naziv.

Godine 1973. Krojf se posvađao sa saigračima i upravom Ajaksa, koja je htjela da ga proda upravo madridskom gigantu, ali je on otišao kod svog bivšeg mentora Rinusa Mihelsa, koji je tada vodio Barselonu.

Navijače svog novog kluba je na samom dolasku kupio riječima “da ne može da igra za klub koji predvodi Franko” i jasno pokazao šta misli o španskom diktatoru, na šta su mu zavidjeli i mnogi Španci.

Najboljem igraču svijeta nije smetalo ni to što je “Blaugrana” bila u donjem dijelu tabele, a onda je uslijedilo najljepši poklon za katalonski klub od novog člana. Igrao se “El klasiko” u Madridu, a bolesni Franko je bio prinuđen da iz kreveta posmatra derbi španskog klupskog fudbala.

Krojf je predvodio Barselonu do pobjede od 5:0, u Kataloniji je narod izašao na ulicu da slavi, a novinar „Njujork Tajmsa” je tada prokomentarisao da je za samo 90 minuta Krojf više toga uradio za Kataloniju nego političari koji su decenijama pokušavali. Klub je serijom od 17 vezanih trijumfa došao do prve titule šampiona Španije još od 1960. godine.

To je bio jedini trofej Holanđanina sa Barselonom, ali je svom novom timu darivao nešto mnogo vrijednije. Dao mu je fleksibilnost, brzinu i identitet. Sa njim na terenu, vjerovali su da ne mogu da izgube. Narodu Katalonije koji se dobro sjećao građanskog rata i kasnijeg ugnjetavanja, Krojfova drskost i samopouzdanje na terenu i van njega ulivali su hrabrost.

I kada su mnogi pomislili da je Krojfovim revolucijama kraj, uslijedila je ona po kojoj će ipak ostati najviše upamćen. 4. maja 1988. godine uprava kluba sa “Nou Kampa”na mjesto Luisa Aragonjesa dovodi “Letećeg Holanđanina” i tako povlači potez čiji će dalekosežni efekat biti pojava Ćavija, Inijeste, Mesija i dominacija fudbalskim arenama u XXI vijeku. Mnoge pristalice katalonskog tima smatraju da je upravo Krojfov tim bio ultimativni “Drim Tim” Barselone.

Uslijedila je revolucija u bukvalnom smislu riječi, što je 1992. rezultiralo titulom prvaka Evrope, prvom za “Blaugranu”, što je Krojfa proizvelo u jednog od najboljih trenera u istoriji. Holanđaninov pad na kormilu Barse krenuo je 1994. ubjedljivim porazom u finalu Lige šampiona 1994. od Milana rezultatom 4:0, koje i naši ljubitelji dobro pamte, kada je jedan od strijelaca bio i Dejan Savićević.

Krojf je od tinejdžerskih dana bio strastveni konzument cigareta, što je imalo velikog uticaja na njegovo zdravlje jer je dobio rak pluća. Johan je bio optimista i u borbi sa opakom bolešću, pa je tada izjavio “Utisak mi je da vodim 2:0 protiv raka pluća u prvom poluvremenu… Siguran sam da ću pobediti”.

Mjesec dana nakon toga, tačnije 24. marta 2016. Godine, junak naše priče ipak je izgubio bitku i otišao na vječni počinak, ali je ostao da se pamti jedan od najboljih i najkreativnijih fudbalera i trenera.